17. septembra 1939 v súlade s obsahom tajného protokolu Paktu Ribbentrop-Molotov, ktorý uzatvorila Tretia nemecká ríša a Sovietsky zväz 23. augusta 1939, sovietske vojská vkročili na územie Poľska. Sovietsko-nemecká dohoda obsahovala aj plán rozdelenia územia Poľskej republiky medzi dva totalitné štáty. V Pakte sa ZSSR zaväzovalo podporiť Nemecko vo vojenských operáciách proti Poľsku.

 

Zámienkou pre začiatok sovietskej invázie do Poľska bolo uznanie neexistencie poľského štátu sovietskou vládou v dôsledku nemeckej agresie a následného odchodu vlády Poľskej republiky z Varšavy. Sovietski predstavitelia zároveň považovali dovtedajšie bilaterálne zmluvy za neplatné, okrem iného aj poľsko-sovietsku dohodu o neútočení z roku 1932. V skutočnosti sa do 17. septembra poprední štátni predstavitelia Poľska aj naďalej nachádzali na poľskom území, a napríklad prezident Ignacy Mościcki označil vo svojom vyhlásení postup Sovietskeho zväzu za akt agresie. Takéto konanie ZSSR bolo bezpochyby narušením bilaterálnych zmlúv a medzinárodného práva.

 

Sovietske vojská sa stretli s odporom z poľskej strany – napríklad vo Vilniuse, Hrodne a Ľvove. V týchto mestách, ako aj na území všetkých východných vojvodstiev II. Poľskej republiky dochádzalo k početným útokom na poľských vojenských zajatcov, ako aj na civilné obyvateľstvo. S cieľom ospravedlniť inváziu starostlivosťou o bezpečnosť bieloruského a ukrajinského obyvateľstva sovietske úrady otvorene vyzývali predstaviteľov týchto národností k útokom na Poliakov.

 

Spolu s oddielmi sovietskeho vojska sa na územie II. Poľskej republiky dostali aj špeciálne oddiely NKVD, ktorých úlohou bola likvidácia štruktúr poľského štátu a potenciálneho odbojového hnutia. S týmto cieľom dochádzalo na území okupovanom ZSSR k masovému zatýkaniu a popravám predstaviteľov vyšších spoločenských vrstiev. V rozpore s vojnovými zvykmi a dohodami väčšina dôstojníkov Poľského vojska v sovietskom zajatí padla za obeť Katynského masakra. Stovky tisíc Poliakov bolo deportovaných do Sovietskeho zväzu (predovšetkým na Sibír a do Kazachstanu). Opakovane sa zdôrazňoval motív definitívnej likvidácie poľského štátu a pripojenia obsadeného územia k sovietskemu štátu.

 

Vstup sovietskych vojsk na územie Poľska urýchlilo rozhodnutie poľskej vlády o opustení krajiny v noci zo 17. na 18. septembra 1939. Následne boli vytvorené štátne a vojenské štruktúry Poľskej republiky v exile s prezidentom Poľskej republiky Władysławom Raczkiewiczom na čele. Tak isto sa zachovala inštitucionálna kontinuita, vďaka ktorej mohlo Poľské vojsko pokračovať v bojoch v zahraničí.

 

Prehraná Poľská obranná vojna v roku 1939 neukončila odbojové aktivity na území Poľska. Napriek represiám oboch okupantov už 27. septembra 1939 bola ustanovená Služba pre víťazstvo Poľska. Tajné štruktúry poľského odbojového hnutia umožnili vytvoriť najväčší podzemný štát v okupovanej Európe. Následkom dvoch zločineckých totalitných režimov bolo uskutočnené rozloženie Poľska, ktoré ostalo v boji napokon osamotené. Na okupovanom poľskom území sa začalo masové vyhladzovanie obyvateľstva prakticky až do konca druhej svetovej vojny v roku 1945.

 

Druhá svetová vojna bola jednou z najtraumatickejších udalostí v histórii Poľska. Dodnes jej následky majú značný vplyv na poľskú zahraničnú politiku. Napriek tomu, že od septembra 1939 prešlo už viac ako 79 rokov, Poliaci ako národ ostávajú mimoriadnym strážcom pamäti na tieto udalosti. Vojna, ktorá sa začala na svitaní 1. septembra 1939 útokom Tretej nemeckej ríše na Poľskú republiku, bola najbarbarskejším a najvražednejším konfliktom v histórii celého sveta – či už pre desiatky miliónov obetí, obrovské materiálne straty, ale aj vzhľadom na absolútne porušenie všetkých morálnych a etických noriem a princípov.

 

---

 

79. rocznica wkroczenia wojsk sowieckich na teren Polski

 

17 września 1939 roku, wypełniając postanowienia tajnego protokołu do Paktu Ribbentrop-Mołotow zawartego między III Rzeszą Niemiecką a Związkiem Sowieckim 23 sierpnia 1939 roku, wojska sowieckie wkroczyły na terytorium Polski. W sowiecko-niemieckim porozumieniu zaplanowano podział terytorium RP między dwa totalitarne państwa. W Pakcie ZSRS zobowiązał się do wsparcia Niemiec w działaniach wojennych przeciwko Polsce.

 

Pretekstem do rozpoczęcia inwazji sowieckiej na Polskę miało być uznanie przez rząd sowiecki faktu nieistnienia państwa polskiego w konsekwencji agresji niemieckiej i spodziewanego opuszczenia przez rząd RP Warszawy. Tym samym władze sowieckie uznawały za nieważne dotychczasowe umowy dwustronne, m.in. polsko-sowiecki układ o nieagresji z 1932 roku. W rzeczywistości do 17 września naczelne władze RP nadal znajdowały się na terenie Polski, zaś w swoim orędziu prezydent Ignacy Mościcki określił poczynania Związku Sowieckiego jako akt agresji. Bez wątpienia takie działania ZSRS były pogwałceniem umów dwustronnych i prawa międzynarodowego.

 

Wojska sowieckie napotkały na opór ze strony polskiej m.in. w Wilnie, Grodnie i Lwowie. W tych miastach, jak i na terenie wszystkich wschodnich województw II Rzeczpospolitej, miały miejsce liczne akty sowieckiej przemocy wobec polskich jeńców wojennych, jak i ludności cywilnej. Dla usprawiedliwienia inwazji troską o bezpieczeństwo ludności białoruskiej i ukraińskiej, władze sowieckie otwarcie zachęcały przedstawicieli tych narodowości do ataków na Polaków.

 

Wraz z regularnymi oddziałami wojska sowieckiego na terytorium II RP rozpoczęły działalność oddziały specjalne NKWD, których zadaniem była likwidacja struktur państwa polskiego i potencjalnego ruchu oporu. W tym celu na okupowanym przez ZSRS terytorium dokonywano masowych aresztowań i egzekucji przedstawicieli wyższych warstw społeczeństwa. Z naruszeniem wojennych zwyczajów i konwencji większość wziętych do niewoli sowieckiej oficerów Wojska Polskiego padło ofiarą Zbrodni Katyńskiej. Setki tysięcy Polaków deportowano w głąb Związku Sowieckiego (nade wszystko na Syberię i do Kazachstanu). Wielokrotnie formułowanym celem tych działań była chęć ostatecznej likwidacji państwa polskiego i włączenie zajętych terenów do państwa sowieckiego.

 

Wkroczenie wojsk sowieckich na teren Polski przyśpieszyło decyzję rządu polskiego o opuszczeniu kraju w nocy z 17 na 18 września 1939 roku, czego skutkiem było zorganizowanie struktur państwowych oraz militarnych RP na Uchodźctwie z Prezydentem RP Władysławem Raczkiewiczem na czele. Tym samym została zachowana ciągłość instytucjonalna pozwalająca na kontynuowanie walki przez Wojsko Polskie za granicą.

 

Przegrana wojny obronnej Polski 1939 roku nie zakończyła walki na terenie kraju. Pomimo represji ze strony obu okupantów, już 27 września 1939 roku powołana do życia została Służba Zwycięstwu Polski. Tajne struktury polskiego ruchu oporu pozwoliły utworzyć największe w okupowanej Europie państwo podziemne. Konsekwencją działań dwóch zbrodniczych totalitaryzmów był rozbiór osamotnionej w walce Polski. Na okupowanych ziemiach polskich rozpoczęto masową eksterminację zamieszkującej je ludności, trwającą praktycznie do zakończenia II Wojny Światowej w 1945 roku.

 

II Wojna Światowa była jednym z najbardziej traumatycznych wydarzeń w historii Polski. Do dziś jej następstwa mają znaczący wpływ na polską politykę zagraniczną. Mimo, że od września 1939 minęło już ponad 79 lat, Polacy jako naród pozostają szczególnym strażnikiem pamięci o tych wydarzeniach. Wojna, która rozpoczęła się o świcie 1 września 1939 roku, wraz z atakiem III Rzeszy Niemieckiej na Rzeczpospolitą Polską, była najbardziej barbarzyńskim i ludobójczym konfliktem w historii świata. Nie ma sobie równych zarówno z powodu dziesiątków milionów ofiar, olbrzymich zniszczeń materialnych, ale również z uwagi na całkowite złamanie wszystkich norm moralnych i etycznych.

 

FaLang translation system by Faboba