Pred sedemdesiatimi rokmi bol vo väzení na Rakowieckej ulici vo Varšave zavraždený Witold Pilecki, poľský dôstojník, aktivista Poľského podzemného štátu, jediný dobrovoľný väzeň nemeckého nacistického koncentračného tábora Auschwitz a autor tzv. Pileckého správ.

 

Witold Pilecki pôsobil v Armii Krajowej a zúčastnil sa na Varšavskom povstaní. Po vojne pokračoval v aktivitách v prospech slobodného Poľska – v roku 1947 ho zatkli a mučili príslušníci sovietskych jednotiek, napokon bol v roku 1948 odsúdený a popravený. Keď Poľsko získalo nezávislosť, Najvyšší súd ho v roku 1990 rehabilitoval, bol vymenovaný za plukovníka a vyznamenaný Radom bieleho orla. Britský historik prof. Michael Foot zaradil Pileckého medzi šiestich najodvážnejších ľudí odbojového hnutia druhej svetovej vojny.

 

Witold Pilecki predostrel predstaviteľom Poľského podzemného štátu nápad, ako sa dostane do nemeckého nacistického a vyhladzovacieho tábora Auschwitz-Birkenau. Pileckého úlohou bolo získať informácie o podmienkach, ktoré panovali v tábore, a odovzdať a predstaviť ich svetu mimo tábora. Okrem toho zorganizoval Zväz vojenských organizácií, ktorý mal pripraviť povstanie a vyslobodenie tábora. Po úteku z Auwchwitz napísal správy dokumentujúce nacistické zločiny Nemecka, ktorých bol svedkom. Tieto správy odovzdal spojencom a okrem správ Jana Karského sú prvým zdrojom, ktorý informoval svet o holokauste.

 

„Čo môže ľudstvo povedať dnes – presne to ľudstvo, ktoré chce zaznamenať pokrok kultúry, a pritom 20. storočie vyvyšuje do popredia, čím pokoruje ostatné storočia. Môžeme sa vôbec my, ľudia 20. storočia, pozrieť do tváre tým, čo žili kedysi dávno a – celkom absurdne – dokazovať našu nadradenosť, keď práve za našich čias ozbrojené masy neničia nepriateľské vojsko, ale celé národy, bezbranné komunity, a používajú najnovšie vymoženosti techniky,“ takto kapitán Pilecki v správe z roku 1945 popisoval pobyt v koncentračnom tábore KL Auschwitz-Birkenau.

 

Michael Schudrich, hlavný rabín Poľska, sa takto vyslovil o hrdinských činoch Witolda Pileckého: „Je to príklad nepredstaviteľného dobra v dobe nepredstaviteľného zla. Existuje čoraz viac dôkazov na to, ako Poliaci pomáhali Židom počas holokaustu a zaplatili za to vlastným životom. Treba nasledovať príklad takýchto ľudí, ako je Pilecki, všade tam, kde sa dnes deje zlo.“

 

Tlačový odbor

Ministerstvo zahraničných vecí

 

---

 

70. rocznica śmierci Rotmistrza Witolda Pileckiego

Siedemdziesiąt lat temu, w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, został zamordowany Witold Pilecki – polski oficer, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, jedyny dobrowolny więzień niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, autor tzw. Raportów Pileckiego.

Witold Pilecki służył w Armii Krajowej i brał udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie kontynuował działalność na rzecz wolnej Polski – w 1947 roku aresztowany i torturowany przez sowieckie władze, został osądzony i stracony w 1948 roku. Po odzyskaniu przez Polskę niezależności został zrehabilitowany wyrokiem Sądu Najwyższego z 1990 roku, mianowany pułkownikiem oraz odznaczony Orderem Orła Białego. Brytyjski historyk prof. Michael Foot zaliczył Pileckiego do sześciu najodważniejszych ludzi ruchu oporu II wojny światowej.

Witold Pilecki zgłosił władzom polskiego Państwa Podziemnego pomysł przedostania się do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Zadaniem Pileckiego było gromadzenie informacji na temat warunków panujących w obozie i przesyłanie ich na zewnątrz. Ponadto zorganizował tam Związek Organizacji Wojskowych, który miał przygotować powstanie i wyzwolenie obozu. Po ucieczce z Auschwitz stworzył raporty dokumentujące zbrodnie nazistowskich Niemiec, których był świadkiem. Raporty przekazano aliantom i obok działalności Jana Karskiego stanowią pierwsze źródło na temat Holokaustu na świecie.

 - Co może powiedzieć ludzkość dziś, ta ludzkość, która chce dowieść postępu kultury, a XX wiek postawić znacznie wyżej od wieków przeszłych. Czy w ogóle my, ludzie XX wieku, możemy spojrzeć w twarze tych, co żyli kiedyś i – śmieszna rzecz – dowodzić naszej wyższości, kiedy za naszych czasów zbrojna masa niszczy nie wrogie sobie wojsko, lecz całe narody, bezbronne społeczeństwa, stosując najnowsze zdobycze techniki – tak Rotmistrz Pilecki w raporcie z 1945 roku, opisywał pobyt w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz-Birkenau.

 

Michael Schudrich, Naczelny Rabin Polski powiedział o bohaterskich czynach Witolda Pileckiego: - To przykład niewyobrażalnego dobra w czasach niewyobrażalnego zła. Jest coraz więcej dowodów na to, jak Polacy pomagali Żydom w czasie Holocaustu i płacili za to własnym życiem. Trzeba iść za przykładem takich ludzi jak Pilecki wszędzie tam, gdzie dzisiaj dzieje się zło.

 

 

Biuro Rzecznika Prasowego MSZ

 

FaLang translation system by Faboba