Nemecký nacistický koncentračný tábor Auschwitz-Birkenau sa stal najznámejším symbolom holokaustu a miestom ľudskej genocídy na svete. V roku 2015 na 60. výročie oslobodenia tábora ustanovilo Valné zhromaždenie OSN 27. január za Medzinárodný deň pamiatky obetí holokaustu.

 

Auschwitz bol najväčší z nemeckých koncentračných a vyhladzovacích táborov. Bezprostredným dôvodom jeho vzniku bol zvyšujúci sa počet Poliakov, ktorých masovo väznil okupant, a preplnenosť väzení v Poľsku okupovanom Nemeckom. Prvý transport poľských politických väzňov dorazil do Auschwitz 14. júna 1940.

 

O dva roky neskôr sa toto miesto stalo jedným z hlavných stredísk realizácie „Endlösung der Judenfrage“ (definitívneho riešenia židovskej otázky) – nacistického plánu vyvraždenia Židov, ktorí žili na územiach okupovaných Treťou ríšou.

 

Nemeckí zločinci iba v koncentračnom tábore Auschwitz-Birkenau zavraždili 1 – 1,5 milióna ľudí vrátane okolo milióna Židov, spomedzi ktorých boli mnohí občanmi Poľskej republiky.

 

Nemecký teroristický aparát sa dopúšťal vyhladzovania nielen na území Auschwitz, ale aj v stovkách koncentračných táborov v Nemecku, v spojeneckých štátoch Osi, a na územiach, ktoré okupovalo; v getách a počas popráv na uliciach mnohých európskych obcí a miest. Odhaduje sa, že počas druhej svetovej vojny zahynulo 6 miliónov Židov.

 

Genocídu pripomínajú tisícky hrobov, pamätníkov a iných spomienkových miest. Počas vojny spomedzi ďalších táborov získal práve Auschwitz-Birkenau tú najhoršiu povesť. Napriek tomu, že väčšina obetí vyhladenia nemá ani vlastné hroby, ich pamiatka trvá vďaka tomu, že si ju odovzdávajú ďalej ľudia, inštitúcie a podujatia, akým je aj Medzinárodný deň pamiatky obetí holokaustu.

 

Počas druhej svetovej vojny sa Exilová vláda Poľskej republiky a tisícky Poliakov v rámci ľudskej solidarity zapojili do pomoci Židom, napriek tomu, že v okupovanom Poľsku za to hrozil trest smrti. Rada pomoci Židom „Żegota“, ktorá pôsobila pri Delegácii vlády pre Poľsko, bola jedinou štátnou organizáciou v okupovanej Európe, ktorá bola založená výhrade s cieľom záchrany Židov. Poliaci tvoria tiež najväčšiu skupinu ľudí, ktorí získali vyznamenanie Spravodlivý medzi národmi udeľované Inštitútom pamiatky mučeníkov a hrdinov holokaustu Jad vašem.

 

Jednou zo Spravodlivých medzi národmi je Irena Sendlerowa, ktorá v rokoch 1939 – 1942 ako pracovníčka Oddelenia sociálnej starostlivosti hl. m. Varšavy spolu so svojimi spolupracovníkmi zachránila takmer 2,5 tisíca židovských detí z varšavského geta. Na pamiatku 10. výročia jej smrti Sejm Poľskej republiky vyhlásil rok 2018 za Rok Ireny Sendlerowej.

 

---

 

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

 

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau to najbardziej rozpoznawalny symbol Holokaustu i najsłynniejsze miejsce ludobójstwa na świecie. W 2005 roku, w 60. rocznicę wyzwolenia obozu, Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło 27 stycznia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

 

Auschwitz był największym z niemieckich obozów koncentracyjnych i ośrodków Zagłady. Bezpośrednim powodem jego utworzenia była powiększająca się liczba masowo aresztowanych przez okupanta Polaków i przepełnienie więzień w okupowanej przez Niemców Polsce. Pierwszy transport polskich więźniów politycznych trafił do Auschwitz 14 czerwca 1940 r.

 

Dwa lata później miejsce to stało się jednym z głównych ośrodków realizacji „Endlösung der Judenfrage” (ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej) – nazistowskiego planu wymordowania Żydów zamieszkujących okupowane przez Rzeszę Niemiecką tereny.

 

Niemieccy zbrodniarze tylko w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau zamordowali między 1 - 1,5 miliona ludzi, w tym około miliona Żydów, spośród których wielu było obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Niemiecki aparat terroru dokonywał Zagłady nie tylko na terenie Auschwitz, ale również w setkach obozów koncentracyjnych w Niemczech, państwach sojuszniczych Osi i na terenach przez nie okupowanych, w gettach i w trakcie egzekucji dokonywanych na ulicach wielu europejskich wsi i miast. Szacuje się, że w czasie II wojny światowej zginęło 6 milionów Żydów.

 

O ludobójstwie przypominają tysiące grobów, pomników i innych miejsc pamięci. W czasie wojny nawet na tle tych ostatnich Auschwitz-Birkenau okrył się szczególnie złą sławą. Mimo, że większość ofiar Zagłady nie ma nawet własnych grobów, pamięć o nich trwa przekazywana przez ludzi, instytucje i wydarzenia takie jak Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

 

W czasie II wojny światowej, Rząd RP na uchodźstwie i tysiące Polaków w odruchu ludzkiej solidarności zaangażowało się w pomoc Żydom, pomimo tego, że w okupowanej Polsce groziła za to kara śmierci. Rada Pomocy Żydom „Żegota”, działająca przy Delegaturze Rządu RP w kraju, była jedyną w okupowanej Europie państwową organizacją, która została powołana specjalnie w celu ratowania Żydów. Polacy stanowią też największą grupę odznaczonych tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Jad Waszem.

 

Jedną ze Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata jest Irena Sendlerowa, która w latach 1939-1942, jako pracownica Wydziału Opieki Społecznej m.st. Warszawy, wraz ze swymi współpracownikami, uratowała prawie 2,5 tysiąca żydowskich dzieci z warszawskiego getta. Na pamiątkę 10. rocznicy Jej śmierci, Sejm RP ustanowił rok 2018 Rokiem Ireny Sendlerowej.

 

FaLang translation system by Faboba